2 Aralık 2007 Pazar

Liverpool FC | Oyun´un En Kızıl Efsanesi - 3. Bölüm ...



1959-1974 Liverpool, Bill Shankly ile Küllerinden Doğuyor !..

Liverpool Efsanesi'nin en büyük adımlarından biri Bill Shankly'nin takımın başına geçmesi ile atılıyordu. Bob Paisley ile birlikte Liverpool Tarihi'nin en büyük iki efsane menajerinden biri olarak kabul edilen Shankly, birçoklarına göre Liverpool Efsanesi'ni yaratan adam olarak tarihe geçiyordu.


Shankly, Liverpool'un başına geçtiğinde kulüp belki de en zavallı senelerini yaşıyordu. İkinci Lig'de yer alan takım, son derece elverişsiz şartlarda çalışıyor, gerekli antrenman imkanlarından yararlanamıyordu. Bill Shankly, ilk iş olarak sahaya değil saha dışına konsantre olarak bu durumu çözmeye çalışıyordu. O dönemde Shankly'nin elindeki en iyi malzeme ise ''Boot Room'' oluyordu. Bill Shankly, Bob Paisley, Joe Fagan ve Reuben Bennett'tan oluşan kadro Boot Room Efsanesi'ni futbol dünyasına sunuyor; Bob Paisley, Joe Fagan, Kevin Keegan ve Kenny Dalglish ile efsane devam ediyordu.

Shankly'nin takımın başına geçmeden önce oyuncu avında başarılı olduğu biliniyordu. Öyle ki, 1956'da Huddersfield'da görev yaparken transfer ettiği 15 yaşındaki Denis Law için 16 yaşına geldiğinde Everton, 45 bin poundluk bir teklif getiriyordu. Bu noktada teklifi kabul etmek üzere olan Huddersfield yönetimini uyaran Shankly, yöneticilerden günlüklerini açıp diyeceklerinin kayda geçmelerini istiyor ve Law'un bir gün 100 bin pound karşılığı başka bir takıma transfer olabileceğini söylüyordu. Huddersfield'da geçen dört yılın ardından 1960 yılında 55 bin poundluk ücreti ile ülke rekorunu kıran ve Manchester City'ye transfer olan Law, Manchester United'da efsane olmadan önce ise Torino'ya geçiyor, 115 bin poundluk maliyetiyle kendi rekorunu kırarken efsane Shankly'yi de haklı çıkarıyordu.

Liverpool'un saygınlığını kazanmasını sağlayan teknik direktör olarak da bilinen Shankly, Liverpool ile ilk iki sezonunda üçüncü sırada yer aldıktan sonra 1961-62 Sezonu'nda en yakın rakibine sekiz puan fark atarak Liverpool'u ait olduğu lige çıkarıyordu. Bu dönem içerisinde Shankly'nin takıma kazandırdığı Ian St John, Ron Yeats ve Gordon Milne gibi oyuncular 1960'lı yıllarda İngiltere ve Avrupa'da fırtına gibi esecek Liverpool takımının ilk jenerasyonunu temsil edecek isimler olacaklardı. Takımı ancak üçüncü senesinde bir üst lige çıkarabilen Shankly, Birinci Lig'de şampiyon olmak için sadece iki sezon bekliyordu. Shankly ile Birinci Lig'deki ilk sezonunda Everton'ın şampiyon olduğu ligi sekizinci sırada tamamlayabilen Liverpool, 1963-64 Sezonu'nu Manchester United ve Everton'ın önünde şampiyon olarak kapatıyordu. Shankly'nin takıma kazandırdığı oyuncuların yanında Roger Hunt, sezonu 33 gol atarak tamamlıyor ve 92 gollü şampiyonluktaki en büyük paylardan birinin sahibini oluyordu.

1965 senesine gelindiğinde ise Liverpool Tarihi'nin en önemli başarılarından birine şahit olunuyordu. Daha önce defalarca Yarı Final'in kapısından dönülen, iki kez de Final'de hüsranla sonuçlanan FA Kupası kazanılıyordu. Kupa'nın 93. yılında Wembley'de karşılaşan Leeds United ve Liverpool normal sürede birbirine gol atamayınca karşılaşma uzatmaya gidiyor; fakat uzatmanın hemen başında karşılıklı gelen gollerin ardından 113. dakikada Ian St John skoru belirliyor ve Liverpool'a ilk FA Cup şampiyonluğunu kazandırıyordu. Liverpool'un kupalarla dolu geçmişinde çok fazla dikkat edilmeyecek bir başarı olarak görülse de 1965'teki Federasyon Kupası'nın anlamı Liverpoollular için büyük oluyordu. Savaşlar nedeniyle verilen arayı saymazsak, Dünya Futbolu'nun en eski organizasyonu 93. yılını yaşıyordu ve Liverpool henüz bu kupayı müzesine götürememişti. Tıpkı Türkiye'deki Fenerbahçe'nin durumuna düşen Liverpoolluların içlerinde kalan bir ukte olan kupa ile ilgili esprilerin tarafının genellikle Evertonlı taraftarlar olması ise kimse için sürpriz sayılmıyordu. Liverpool'un Final'de Leeds United'ı yenerek kazandığı kupa bir anlamda Liverpool taraftarının uyanışını ve kendisini ispatlamasını simgeliyordu. Liverpool, Federasyon Kupası'nı kazanırken Wembley tarihinin en kalabalık ve gürültülü günlerinden birini yaşıyordu.

1963-64'te ligi, 1964-65'te ise FA Kupası'nı kazanan Liverpool, 1965-66'da hız kesmiyordu. İkinci Lig'den aldığı Liverpool'a ilk Federasyon Kupası'nı kazandıran Shankly, bahsi geçen sezon ile birlikte Liverpool'un yüzünü artık iyiden iyiye Avrupa'ya da çevirmeye başlıyordu. Liverpool, şampiyon olduğu 1965-1966 Sezonu'nda Kupa Galipleri Kupası'nı Final'de Alman Borussia Dortmund'a 2-1 yenilerek kaybediyordu.

Shankly, İkinci Lig'den aldığı kulübü efsane yapma yolunda her geen gün daha büyük adımlar atmaya devam ederken, 1960'lı yılların sonundan itibaren takıma kazandırdığı oyuncular ile 1970'li yıllarda efsaneyi efsane yapacak kadroların temelini atıyordu. Bu dönemde Liverpool'a katılan oyunculardan biri Emlyn Hughes oluyordu. Liverpool'dan önceki tek profesyonel takımı olan Blackpool'da sadece 28 maça çıkan Hughes, Shankly'nin güven oyuyla 1967 yılında 65 bin pound karşılığı Liverpool'a kazandırılıyordu. Liverpool'daki on iki senelik kariyerinin ilk dört yılında herhangi bir kupa kazanamayan Hughes, bir süre orta sahada oynadıktan sonra geçtiği defans hattındaki başarılı kariyeriyle Liverpool'un en büyük başarılarında pay sahibi oyunculardan biri oluyordu. Shankly'nin Hughes'tan sonraki keşfi ise kaleci Ray Clemence de ligdeki ilk maçına 1966 yılında çıkıyor ve hemen ardından Shankly tavsiyesiyle 1967 yılında 18 bin pound karşılığı Liverpool'a geçiyordu. Shankly'nin oyuncu avındaki bu başarısı Liverpool'un gelişiminin yanı sıra bi sene önce Dünya Şampiyonu olan İngiliz Milli Takımı'nın da yeni jenerasyonun oluşumuna katkıda bulunuyordu.



1970 - Toshack, 1971 - Keegan : 1971-1977 Keegan & Toshack !..

1970 yılının Kasım ayında Shankly, Galler takımı Cardiff City'nin 20 yaşındaki santraforu John Benjamin Toshack için girişimlerde bulunuyor ve 11 Kasım 1970 günü Toshack, 110 bin pound karşılığı Cardiff City'den Liverpool'a geçiyordu. 16 yaşında başladığı Cardiff City'de geçirdiği dört sezonda 74 gol atan uzun boylu forvet, ilk maçına transferinden üç gün sonra Anfield Road'da oynanan ve golsüz tamamlanan Coventry City maçıyla çıkıyordu. Toshack, Liverpool için ilk golünü atmak için de fazla beklemiyordu. Galli forvet, 24 Kasım 1970 günü oynanan unutulmaz Merseyside Derbisi'nde attığı golle Kop Tribünlerini selamlıyordu. İlk yarısı golsüz tamamlanan maçın ikinci yarısının başında 2-0 öne fırlayan Everton'ın yakalanamayacağı düşüncesi tribünlere hakim olmak üzereyken 69. dakikada Steve Heighway farkı bire indiriyor, 84. dakikada Chris Lawler, Liverpool adına galibiyet golünü atmadan önce ise 76. dakikada sahneye çıkan Toshack, maça beraberliği getirirken bu karşılaşmadaki mücadelesi ile hatırlanıyordu.

Mart 1971'de Arsenal'in şampiyon olduğu ligi beşinci sırada tamamlayabilen Toshack'lı Liverpool, Federasyon Kupası Yarı Finali'nde Everton ile karşılaşıyordu. Old Trafford oynanan ve 62.144 kişinin izlediği maçta rakibini 2-1 ile geçen Liverpool, UEFA Fuar Şehirleri Kupası Dördüncü Turu'nda Bayern Münih'i eledikten üç gün sonra Federasyon Kupası'nda ezeli rakibini yenerk Final'e yükselmenin sevincini yaşıyordu. Artık üç kulvarda mücadele etmek durumunda olan Liverpool, UEFA Fuar Şehirleri Kupası Yarı Finali'nde bir diğer İngiliz takımı Leeds United ile Anfield Road'da oynanan ilk maçta sahadan 1-0 mağlup ayrılıyor, iki hafta sonraki rövanştan da gol sesi çıkmayınca Yarı Final'den öteye gidemiyordu. 1970-1971 Sezonu'nun bir diğer hayalkırıklığı ise Federasyon Kupası Finali'nde yaşanıyordu. 8 Mayıs 1971 günü Wembley'de oynanan ve uzatmalara giden karşılaşmanın 92. dakikasında öne geçen Liverpool, Eddie Kelly ve Charlie George'un gollerine engel olamıyor ve Federasyon Kupası'nı bir kez daha Final'de kaybediyordu.

Liverpool ve Toshack için asıl büyük haber ise 1971 yılının Mayıs ayında geliyordu. 17 yaşında gittiği Doncaster Rovers tarafından beğenilmeyerek Scunthorpe United takımına transfer olan ve takımı adına 120 karşılaşmada görev yapan genç Keegan için 10 Mayıs 1971 günü Bill Shankly, 35 bin poundu gözden çıkarıyor ve ileride çok büyük kar edeceği bir kararla 20 yaşındaki Kevin Keegan'ı Liverpool'a kazandırıyordu. Ağustos ayında Liverpool için ilk maçına çıkan Keegan, Liverpool'daki kariyerinin 12. dakikasında attığı golle ile perdeleri açıyordu. Nottingham Forest'a karşı oynadığı bu maçla birlikte kısa süre içerisinde cesur ve zeki bir oyuncu profili oluşturan Keegan, hem tribünlerin sevgilisi oluyor hem de Galli forvet Toshack ile Liverpool'un hücum hattındaki gençlik ateşini harlıyordu. Havadan gelen tüm topları alan Toshack'ın kafa paslarını Keegan gole çeviriyor ve Liverpool, forvet hattında efsanevi bir ikiliye sahip oluyordu. Öyle ki dönemin spikerlerinden David Coleman'ın Liverpool maçlarını ''Toshack, Keegan, 1-0'' şeklinde anlattığı rivayet edilir.



1972-1973 Sezonu UEFA Kupası, Liverpool´un !..

1972-1973 Sezonu ise Liverpool'un Avrupa'daki yükselişinin tescili olurken, 1970'li ve 1980'li yıllarda Avrupa Kupaları'na damgasını vuracak bir efsanenin başlangıcını oluşturuyordu. Bir önceki sezon Derby County'nin şampiyon olduğu ligi liderden bir puan farkla üçüncü sırada tamamlayan Liverpool, 1962-63 Sezonu'na hızlı bir giriş yapıyor ve ilk beş maç sonunda yenilgi güzü görmezken sadece bir kez berabere kalıyordu. Toshack ve Keegan ortaklığının iyice alevlendiği bu sezonda işi şansa bırakmayan Liverpool, Arsenal'in üç puan önünde şampiyon oluyordu.

Avrupa'daki yükseliş... 1972-73 Sezonu öncesi Fuar Şehirleri Kupası, UEFA Kupası olarak yeniden adlandırılıyor ve Liverpool, UEFA Kupası Çeyrek Finali'nde Doğu Almanya'nın sembolü Dynamo Dresden ile karşılaşıyordu. Dönemin Doğu Almanyası'nı futboluyla kasıp kavuracak olan Dynamo Dresden, kendisinden daha büyük bir efsaneye Anfield'da 2-0 kaybediyordu. İki hafta sonraki rövanşta da Doğu Almanya deplasmanından Keegan'ın golüyle galip dönen Liverpool'un UEFA Kupası Yarı Finali'ndeki rakibi ise yine bir İngiliz ekibi oluyordu. Anfield Road'da oynanan ilk maçı 1-0 kazanan Liverpool, White Hart Lane'de 2-1 kaybetmesine rağmen deplasmanda attığı golü avantajıyla UEFA Kupası Finali'ne çıkmaya hak kazanıyordu. Karşılaşmanın ardından Bill Shankly, iki takımın tüm sezon oynadıkları 60'ar maçın ardından gösterdiği eforun inanılmaz olduğunu; fakat finale çıkan tarafın Liverpool olduğu için de ayrıca mutlu olduğunu belirtiyor, UEFA Kupası'nı alarak ''Double'' yapmak istediklerini söylüyordu. Double için tek engel kalmıştı artık, o da bizim jenerasyonun babalarından öğrendiği Borussia Monchengladbach takımı !..

Liverpool, Kupa Galipleri Kupası'nı Final'de kaybettikten sonra tarihindeki ilk Avrupa Kupası Finali'ni oynamaya hazırlanıyordu. Final'e gelebilmek adına, Birinci Tur'da Eintracht Frankfurt'u 2-0 ve 0-0, Üçüncü Tur'da Berliner FC Dynamo 0-0 ve 3-1, Çeyrek Final'de de Dynamo Dresden'i 2-0 ve 1-0'lık skorlarla geçen Liverpool'un önünde şampiyonluk için sadece bir Alman takımı kalıyordu. Kırmızıların, Avrupa'daki ilk kupalarını kazanmaları için sezon boyunca dört Alman ekibini elemesi gerekiyordu ve o dönemki statüye göre ilk maç İngiltere'de, Anfield Road'da oynanıyordu. Hughes, Keegan, Toshack, Heighway ve Callaghan'lı Shankly'nin Liverpoolu, Jupp Heynckes'in önderliğindeki Hennes Weisweiler'in takımını ağırladığı maçın 21. dakikasında Keegan ile öne geçerken, İngiliz golcü on bir dakika sonra bu kez farkı ikiye çıkaran golü atıyordu. İlk yarı bu skorla kapanırken ikinci yarıda Larry Lloyd da bir gol atıyor ve Keegan'ın penaltı kaçırdığı ilk maçı Liverpool 3-0 kazanıyordu. Aynı maçta Almanların yıldızı Heynckes'in penaltısını kurtaran Clemence, ''Keegan'ın Yarı Final'de kullandığı penaltıyı televizyonda izledim ve aynı köşeye atlamaya karar verdim. Penaltıyı kurtarmam dersime çalışmamın mükâfatıydı'' diyordu. Bill Shankly ise ikinci maç hakkında yorum yapamadığını; fakat gol yemedikleri için büyük avantajları olduğunu söylüyordu.

Almanya'daki rövanşı izlemek üzere 34.905 kişi tribündeki yerini alıyor; Liverpool, Anfield Road'daki maçın kadrosuyla saha diziliyordu. Alman takımındaki kadrosundaki tek değişiklik savunmada olurken Heinz Michallik'in yerine Ulrich Surau sahaya çıkıyordu. Kadroda bir değişiklik oluyordu; fakat Monchengladbach, ikinci maça çok farklı başlıyordu. Alman yıldız Heynckes, 29. dakikadaki golünün yanına ilk yarının bitimine beş dakika kala bir gol daha ekliyor ve Monchengladbach'ın Liverpool'u yakalamasına sadece bir gol kalıyordu. Alman ekibi kalan dakikalarda üçün golü bulmak için yarışsa da 1975 ve 1979 yılında kazanacağı UEFA Kupası'nı o sezon müzesine götüremiyor, Liverpool da tarihinin ilk Avrupa Şampiyonluğu'nu yaşıyordu.

1973-1974 Sezonu Shankly'nin Vedası : FA Cup, Liverpool´un !..

1973-1974 Sezonu Bill Shankly'nin son sezonu oluyor, Şampiyon Kulüpler Kupası'nda 2. Tur, Lig Kupası'nda ise 5. Tur'dan öteye gidemeyen Liverpool, ligi de şampiyon Leeds United'ın ardından ikinci sırada tamamlayabiliyordu. Liverpool, o sezon soluğunu en fazla Federasyon Kupası'nda tutuyor ve Final'e kadar gidiyordu. Üçüncü ve Dördüncü Tur'u tekrar maçları ile kazanan Liverpool, Yarı Final'de de Leicester City'yi tekrar maçı ile kupanın dışına itip, Final'de Newcastle United'ın rakibi oluyordu. Shankly'nin 60'lı yılların ortasından başlayan ve 70'li yılların başında zirveye ulaşan efsanevi Liverpool takımı, 1973-1974 Sezonu Lig ve UEFA Şampiyonu apoletiyle girmesine rağmen tüm kategorilere erken veda edince, elinde sadece Federasyon Kupası'nı kazanma şansı kalıyordu.

Liverpool, üç sezon önce uzatmalar sonucu Arsenal'e kaybettiği Federasyon Kupası Finali'ndeki kadrosundan sekiz oyuncuyla sahaya çıkıyordu. O sezon büyük yıkım yaşayan oyunculardan Alun Evans, Larry Lloyd ve Chris Lawler'ın yerinde o gün Kevin Keegan, Peter Cormack ve Phil Thompson oluyordu. İlk yarı golsüz geçiliyor, ikinci yarının hemen başında ise Alec Lindsay'in golü ofsayt gerekçesi ile geçerlilik kazanmıyordu; fakat daha sonra televizyon görüntülerine bakılınca dönen topun Kevin Keegan'dan değil, rakip oyunculardan geldiği anlaşılıyordu. Buna rağmen birkaç dakika sonra adalet yerini buluyor; Keegan, kalecinin müdahalesine rağmen topu ağlara göndermeyi başarıyordu. Bu dakikadan sonra Newcastle kalesini abluk altına alan Liverpool'da kaleci Clemence, Liverpool kariyerinin en rahat 30 dakikasını geçiriyordu. Bu bölümde maçın bitimine on beş dakika kala John Benjamin Toshack'ın penaltı noktasına indirdiği topta Steve Heighway, koşusunun ödülü alıyor ve farkı ikiye çıkaran golü atıyordu. 88. dakikadaki Keegan, golü ise skoru belirlerken, 1960'daki Federasyon Kupası'nda Wolverhampton'ın Blackburn Rovers'a karşı aldığı galibiyetten o yana en farklı skor ortaya çıkıyordu.

1974'teki Federasyon Kupası fotoğrafının içerisinde olmayan Bill Shankly, yalnız yürüyor ve futbolcularının sevinçlerini seyricileriyle paylaştıkları şampiyonluk turunda da yer almıyordu.

...Liverpool ve Kop tribünü bugün buradaysa eğer teşekkür edilmesi gereken biri isim de Bill Shankly olsa gerek. Geldiğinde son derece vasat tesislere sahip olan ikinci lig ekibi Liverpool'u, Avrupa'nın zirvesine taşıyan Shankly, 1974 yılının Temmuz ayında Liverpool'a ''Hayatım boyunca, sadece futbol aşkı için oyunun içerisinde bulundum ve Liverpool taraftarlarına mutluluğu geri getirmek istedim'' diyerek veda ediyor ve ailesine daha fazla vakit ayırmak istediği gerekçesiyle emeklilik kararı alıyordu. Belki de bir kulübün başarısı için taraftarının ne denli önemli bir parça olduğu bilincini futbol dünyasına kazandıran Bill Shankly, 26 Eylül 1981'de kalp krizi teşhisiyle kaldırıldığı Broadgreen Hospital'da 29 Eylül 1981'in ilk saatlerinde hayatını kaybediyordu. Hayatının kaybetmesinin ardından oynanan Anfield Road'daki ilk maçta ''Bill Shankly Lives Forever'' diyordu. Ölümünün ardından asla unutulmayan Shankly, İngilizler tarafından ''Hall of Fame'' üyesi olmaya layık görülüyordu.

Hiç yorum yok: